{"id":350,"date":"2024-01-03T08:00:41","date_gmt":"2024-01-03T08:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/?p=350"},"modified":"2024-01-08T15:06:29","modified_gmt":"2024-01-08T15:06:29","slug":"konkubinat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat","title":{"rendered":"Konkubinat a polskie prawo &#8211; co warto wiedzie\u0107"},"content":{"rendered":"<p>W dzisiejszych czasach du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o prawach os\u00f3b pozostaj\u0105cych w nieformalnych zwi\u0105zkach. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce ludzie coraz cz\u0119\u015bciej szukaj\u0105 alternatywy dla tradycyjnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa i interesuj\u0105 si\u0119 m.in. <strong>poj\u0119ciem konkubinatu<\/strong>. Tutaj wyja\u015bnimy, co to dok\u0142adnie jest i czy prawo polskie przewiduje specjalne przywileje dla os\u00f3b, kt\u00f3re decyduj\u0105 si\u0119 na taki uk\u0142ad.<\/p><div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\"><p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">SPIS TRE\u015aCI:<\/p>\n<\/div><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Czym_jest_konkubinat\" >Czym jest konkubinat?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Czy_konkubinat_jest_legalny\" >Czy konkubinat jest legalny?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Czy_konkubinat_moze_dotyczyc_zwiazkow_tej_samej_plci\" >Czy konkubinat mo\u017ce dotyczy\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w tej samej p\u0142ci?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Do_czego_uprawnia_konkubinat\" >Do czego uprawnia konkubinat?<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Konkubinat_a_kolejnosc_dziedziczenia_ustawowego\" >Konkubinat a kolejno\u015b\u0107 dziedziczenia ustawowego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Konkubinat_a_podzial_majatku\" >Konkubinat a podzia\u0142 maj\u0105tku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Konkubinat_a_renta_rodzinna\" >Konkubinat a renta rodzinna<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\/#Podstawy_prawne\" >Podstawy prawne<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czym_jest_konkubinat\"><\/span>Czym jest konkubinat?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Na pocz\u0105tku nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do instytucji ma\u0142\u017ce\u0144stwa, konkubinat nie zosta\u0142 ani zdefiniowany ani uregulowany w tre\u015bci Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego. Niemniej jednak, wyja\u015bnienie tego poj\u0119cia pojawi\u0142o si\u0119 w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego z 05.12.1997r., w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce &#8222;<strong>konkubinat jest prawnie nieuregulowan\u0105 trwa\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 \u017cyciow\u0105 m\u0119\u017cczyzny i kobiety i m\u0119\u017cczyzny<\/strong><em>&#8222;.<\/em><\/p>\n<p>A zatem, aby m\u00f3wi\u0107 o konkubinacie, co do zasady konieczne jest wykazanie, \u017ce partnerzy prowadzili wsp\u00f3lne \u017cycie, kt\u00f3re nie by\u0142o przypiecz\u0119towane legalnie zawartym zwi\u0105zkiem ma\u0142\u017ce\u0144skim. Najcze\u015bciej dzieje si\u0119 tak poprzez udowodnienie, \u017ce razem prowadzili gospodarstwo domowe, dzielili miejsce zamieszkania i wsp\u00f3\u0142\u017cyli ze sob\u0105 fizycznie.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_konkubinat_jest_legalny\"><\/span>Czy konkubinat jest legalny?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, poj\u0119cie konkubinatu nie zosta\u0142o uj\u0119te w Kodeksie rodzinnym i opieku\u0144czym, ale nie oznacza to, \u017ce jest ono niezgodne z prawem. \u015awiadczy o tym chocia\u017cby fakt, \u017ce pojawia si\u0119 w orzecznictwie.<\/p>\n<p>Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wobec braku stosownych regulacji, partnerom \u017cyj\u0105cym w takim uk\u0142adzie nie przys\u0142uguj\u0105 \u017cadne wynikaj\u0105ce z niego gwarantowane uprawnienia. W konsekwencji, rozstrzygni\u0119cie wielu spraw zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie wy\u0142\u0105cznie od interpretacji s\u0105du i b\u0119dzie si\u0119 opiera\u0142o na og\u00f3lnych zasadach prawa cywilnego.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czy_konkubinat_moze_dotyczyc_zwiazkow_tej_samej_plci\"><\/span>Czy konkubinat mo\u017ce dotyczy\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w tej samej p\u0142ci?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Z uwagi na przytoczone powy\u017cej orzeczenie SN, cz\u0119sto uwa\u017ca si\u0119, \u017ce konkubinat odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyzn\u0105 i kobiet\u0105, podczas gdy termin &#8222;<a href=\"https:\/\/legavi.pl\/search\/specjalizacje\/sprawy-rodzinne\/zwiazki-partnerskie\"><strong>zwi\u0105zki partnerskie<\/strong><\/a>&#8221; u\u017cywany jest w odniesieniu do os\u00f3b tej samej p\u0142ci. Stwierdzenie to nie jest jednak prawdziwe.<\/p>\n<p>Pragniemy bowiem przypomnie\u0107, \u017ce Kodeks cywilny nie zawiera \u015bcis\u0142ej definicji konkubinatu, w zwi\u0105zku z czym mo\u017cliwa interpretacja tego poj\u0119cia jest szeroka. Co wi\u0119cej, pos\u0142ugiwanie si\u0119 nim nie rodzi konsekwencji prawnych, wi\u0119c dopuszczalne jest u\u017cywanie go zamiennie z terminem &#8222;zwi\u0105zek partnerski&#8221;. Tym samym mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce u\u017cycie obu z nich w odniesieniu do pary os\u00f3b tej samej p\u0142ci jest prawid\u0142owe. \u015awiadczy o tym chocia\u017cby orzecznictwo S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z 2007 r., w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce &#8222;<em>W ocenie S\u0105du Apelacyjnego pod poj\u0119ciem konkubinatu nale\u017cy rozumie\u0107 stabiln\u0105, faktyczn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 osobisto \u2013 maj\u0105tkow\u0105 dwojga os\u00f3b. Bez znaczenia we wspomnianym aspekcie jest p\u0142e\u0107 os\u00f3b tworz\u0105cych taki zwi\u0105zek.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>I cho\u0107 dla wielu mo\u017ce by\u0107 zaskoczeniem, \u017ce orzeczenie to jest sprzeczne z tym z 1997 r., to nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce mi\u0119dzy nimi jest dekada r\u00f3\u017cnicy. Naturalnym jest zatem, \u017ce linia orzecznicza zmienia si\u0119 pod up\u0142ywu czasu i w odpowiedzi na nowe wyzwania spo\u0142eczne.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Do_czego_uprawnia_konkubinat\"><\/span>Do czego uprawnia konkubinat?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Niestety, konkubenci nie mog\u0105 korzysta\u0107 z szeregu przywilej\u00f3w wynikaj\u0105cych ze zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego.<\/strong> Wynika to z faktu, \u017ce nieformalny zwi\u0105zek dw\u00f3ch os\u00f3b nie jest w \u017caden spos\u00f3b uregulowany, a z prawnego punktu widzenia pozostaj\u0105cy w nim partnerzy funkcjonuj\u0105 ze sob\u0105 na zasadach obowi\u0105zuj\u0105cych osoby obce. W efekcie nie mog\u0105 np. wsp\u00f3lnie rozlicza\u0107 si\u0119 z podatku dochodowego czy oczekiwa\u0107 lepszych warunk\u00f3w kredytowych. Nie istniej\u0105 bowiem mi\u0119dzy nimi ani \u017cadne wzajemne zobowi\u0105zania podatkowe, ani nie \u0142\u0105czy ich wsp\u00f3lno\u015b\u0107 maj\u0105tkowa.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-352\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D&#39;http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg&#39;%20width=&#39;1725&#39;%20height=&#39;1061&#39;%20viewBox%3D&#39;0%200%201725%201061&#39;%2F%3E\" data-czlz data-src=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu.jpg\" alt=\"\" width=\"1725\" height=\"1061\" data-srcset=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu.jpg 1725w, https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu-300x185.jpg 300w, https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu-1024x630.jpg 1024w, https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu-768x472.jpg 768w, https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu-1536x945.jpg 1536w, https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/prawa-wynikajace-z-konkubinatu-600x369.jpg 600w\" data-sizes=\"(max-width: 1725px) 100vw, 1725px\" \/><\/p>\n<p>Jedynie w rozumieniu prawa karnego konkubenci s\u0105 uznawani za krewnych, co pozwala im na przyk\u0142ad odm\u00f3wi\u0107 sk\u0142adania zezna\u0144 przeciwko sobie nawzajem. Bior\u0105c to pod uwag\u0119, nale\u017cy uzna\u0107 to rozwi\u0105zanie raczej za niekorzystne. I cho\u0107 pozostawanie we wsp\u00f3lnym po\u017cyciu ma\u0142\u017ce\u0144skim mo\u017ce nie by\u0107 dla ka\u017cdego, to jednak przed podj\u0119ciem takiej decyzji partnerzy powinni rozwa\u017cy\u0107 wszystkie zwi\u0105zane z tym aspekty. Przyk\u0142adowo, warto przyjrze\u0107 si\u0119 kwestiom takim jak dziedziczenie ustawowe czy mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania renty rodzinnej po zmar\u0142ym ma\u0142\u017conku.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Konkubinat_a_kolejnosc_dziedziczenia_ustawowego\"><\/span>Konkubinat a kolejno\u015b\u0107 dziedziczenia ustawowego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Zgodnie z Kodeksem cywilnym, ma\u0142\u017conkowie nale\u017c\u0105 do pierwszej grupy spadkobierc\u00f3w, co oznacza, \u017ce je\u015bli jeden z nich umrze i nie pozostawi testamentu, drugi b\u0119dzie dziedziczy\u0142 jego maj\u0105tek w pierwszej kolejno\u015bci, wraz z jego dzie\u0107mi. <strong>Jednak\u017ce w przypadku konkubent\u00f3w nie ma takiej gwarancji, poniewa\u017c w \u015bwietle prawa, nie s\u0105 oni uznawani za formalnych partner\u00f3w danej osoby.<\/strong> To oznacza, \u017ce je\u015bli zmar\u0142y nie zabezpieczy\u0142 ich w \u017caden spos\u00f3b w tre\u015bci rozrz\u0105dzenia maj\u0105tkiem, to mog\u0105 oni zosta\u0107 ca\u0142kowicie pomini\u0119ci przy otwarciu spadku.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Konkubinat_a_podzial_majatku\"><\/span>Konkubinat a podzia\u0142 maj\u0105tku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Wsp\u00f3lno\u015b\u0107 maj\u0105tkowa jest jednym ze skutk\u00f3w prawnych ma\u0142\u017ce\u0144stwa przewidzianych w Kodeksie rodzinnym i opieku\u0144czym. Powstaje ona mi\u0119dzy m\u0119\u017cem i \u017con\u0105 z dniem wst\u0105pienia w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski i obejmuje ca\u0142y ich maj\u0105tek nabyty od tego dnia w\u0142\u0105cznie. Konsekwencj\u0105 tego jest fakt, \u017ce w momencie separacji, co do zasady, istnieje domniemanie r\u00f3wnych udzia\u0142\u00f3w w maj\u0105tku wsp\u00f3lnym, a co za tym idzie, maj\u0105tek dzielony jest p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 pomi\u0119dzy partner\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Niestety, kwestie maj\u0105tkowe konkubent\u00f3w nie s\u0105 uregulowane prawnie, a w przypadku posiadania wsp\u00f3lnych nieruchomo\u015bci lub innego rodzaju aktyw\u00f3w, ich ewentualny podzia\u0142 mo\u017ce nastr\u0119cza\u0107 sporych trudno\u015bci.<\/strong> W rozwi\u0105zywaniu konflikt\u00f3w b\u0119d\u0105 mogli korzysta\u0107 wy\u0142\u0105cznie z przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego, przy czym je\u015bli nie zabezpiecz\u0105 swoich interes\u00f3w poprzez zawarcie odpowiednich um\u00f3w, nara\u017c\u0105 si\u0119 na d\u0142ugotrwa\u0142e post\u0119powanie s\u0105dowe, w trakcie kt\u00f3rego konieczne b\u0119dzie udowodnienie, \u017ce sk\u0142adnik maj\u0105tku zosta\u0142 nabyty wsp\u00f3lnie.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Konkubinat_a_renta_rodzinna\"><\/span>Konkubinat a renta rodzinna<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Zgodnie z ustaw\u0105 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych, ma\u0142\u017conek mo\u017ce by\u0107 uprawniony do renty rodzinnej po zmar\u0142ym m\u0119\u017cu lub zmar\u0142ej \u017conie, o ile w chwili \u015bmierci pobierali oni lub byli uprawnieni do jednego ze \u015bwiadcze\u0144 wymienionych w przepisach. Konieczne jest w\u00f3wczas spe\u0142nienie co najmniej jednego z poni\u017cszych warunk\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>osi\u0105gn\u0119li wiek 50 lat przed \u015bmierci\u0105 wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka,<\/li>\n<li>s\u0105 niezdolni do pracy,<\/li>\n<li>wychowuj\u0105 co najmniej jedno dziecko, wnuka lub rodze\u0144stwo, kt\u00f3re jest uprawnione do renty rodzinnej i nie osi\u0105gn\u0119\u0142o wieku 16 lat (lub 18 lat, je\u015bli nadal si\u0119 uczy),<\/li>\n<li>opiekuj\u0105 si\u0119 dzieckiem, kt\u00f3re jest ca\u0142kowicie niezdolne do pracy i niezdolne do samodzielnej egzystencji lub jest ca\u0142kowicie niezdolne do pracy i uprawnione do renty rodzinnej,<\/li>\n<li>osi\u0105gn\u0119li wiek 50 lat lub stali si\u0119 niezdolni do pracy po \u015bmierci wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, ale nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu 5 lat.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Niestety, poniewa\u017c prawo cywilne nie uznaje formalnie konkubinatu, osoby \u017cyj\u0105ce w zwi\u0105zku nieformalnym nie s\u0105 uprawnione do takich \u015bwiadcze\u0144.<\/strong><\/p>\n<h2 data-pm-slice=\"1 1 []\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podstawy_prawne\"><\/span>Podstawy prawne<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. &#8211; Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy<\/p>\n<p>Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. &#8211; Kodeks cywilny<\/p>\n<p>Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych<\/p>\n<p>II CKN 485\/97 &#8211; Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego<\/p>\n<p>I ACa 590\/06, Poj\u0119cie konkubinatu. Zasady rozliczania konkubinatu homoseksualnego. &#8211; Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W dzisiejszych czasach nieformalne zwi\u0105zki staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej popularne. Dowiedz si\u0119 czym jest konkubinat i jaki jest jego status w polskim prawie. &#8230; <a class=\"cz_readmore\" href=\"https:\/\/legavi.pl\/blog\/konkubinat\"><i class=\"fa fa-angle-right\" aria-hidden=\"true\"><\/i><span>Czytaj ca\u0142o\u015b\u0107<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":351,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=350"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":582,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/350\/revisions\/582"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/legavi.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}